Holandia

Maastricht - miasto w południowej Holandii, stolica prowincji Limburgia, położone nad rzeką Mozą. Tu został w 1992 podpisany przez Radę Europejską traktat tworzący Unię Europejską; wszedł w życie w listopadzie 1993 roku. Maastricht jest najstarszym miastem Holandii, jest także miastem najdalej wysuniętym na południowy wschód (leży pomiędzy Belgią a Niemcami).

Nowa Holandia, niekiedy zwana także Nowe Niderlandy - kolonia holenderska założona w Ameryce Północnej u ujścia Rzeki Hudsona w 1614 i istniejąca do 1664.
W 1614 wyprawa odkrywcza prowadzona przez kapitana Henry’ego Hudsona i zorganizowana przez Kompanię Zachodnioindyjską, płynąc od południa wzdłuż wschodniego wybrzeża Ameryki Północnej, odkryła Zatokę Delaware. Jej gościnne wybrzeża stały się zaczątkiem holenderskiej kolonii. Już tego samego roku Holendrzy założyli dwie faktorie handlowe: Nowy Amsterdam na wyspie Manhattan (dzisiejszy Nowy Jork) i Fort Orange w środkowym biegu Rzeki Hudsona (dzisiejsze Albany). Podstawą gospodarki kolonii był handel futrami prowadzony z Indianami z północy za pośrednictwem Irokezów. W 1629 wprowadzono także osadnictwo na feudalnej zasadzie senioratu. Nieprzystający do lokalnych potrzeb system, który miał być kopią feudalnych stosunków własnościowych typowych dla Europy, zakończył się fiaskiem. Rozwijało się natomiast idywidualne osadnictwo.
Continue reading »

Geldria (niderl. Gelderland) - największa prowincja Holandii położona pomiędzy rzekami IJssel, Mozą i Renem.

Historia

Nazwa prowincji pochodzi od dawnego niemieckiego Geldern, które w latach 1000-1339 było hrabstwem, a w 1339-1393 - księstwem. Geldern od 1543 należy do Niderlandów.

W czasie wojny o niepodległość (1579) zostało podzielone pomiędzy Niderlandy (3/4) a Hiszpanię (1/4). W pokoju utrechckim 1713 r. część hiszpańska przypadła Prusom.

Struktura wyznaniowa

* Katolicyzm - 29 %
* Protestantyzm - 31 %

Językiem urzędowym jest język niderlandzki, a we Fryzji od niedawna także fryzyjski. Holendrzy uczą się od dziecka języków obcych, bo mają świadomość, że zasięg ich rodzimego języka jest niewielki. 90% Holendrów zna angielski. Także znajomość języka niemieckiego (ok. 60%) i francuskiego (ok. 25%) znacznie ułatwia Holendrom życie. Często przeciętny, niewyróżniający się specjalnymi zdolnościami Holender zna kilka języków. Język niderlandzki jest używany w Europie przez 22 miliony ludzi. Jest używany także w Surinamie, Antylach Holenderskich i Arubie. Z tego języka wywodzi się także używany przez 60% białych (ok. 6 milionów ludzi) w RPA i Namibii język afrikaans, który jest w pewnym stopniu zrozumiały dla każdego znającego niderlandzki, przy czym szacuje się, że jako drugim językiem posługuje się nim w Afryce Południowej ok. 10 mln ludzi, gdyż był on językiem nauczanym w szkołach. Różnice między afrikaans a niderlandzkim dotyczą głównie wymowy, pisowni i pewnej części słownictwa.

Informacja z Wikipedii

Najważniejszymi religiami są chrześcijaństwo (katolicyzm - 27%, protestantyzm - 18%) i islam (6%). Dwoma największymi kościołami w Holandii są Kościół katolicki i Protestancki Kościół Niderlandów (PKN); pozostałe kościoły mają bardzo mało wiernych. 47% Holendrów nie należy do żadnej wspólnoty religijnej. Do tego, większość osób należących do kościołów nie praktykuje. Szacuje się, że około 20% mieszkańców Holandii co najmniej raz w roku odwiedza jakąś świątynię w celach religijnych. W Holandii bardzo wiele kościołów katolickich i protestanckich pełni inne funkcje niż sakralne: są wśród nich muzea, galerie sztuki, kluby, parking dla rowerów itd.
Continue reading »

Wielu historyków uważa, że to właśnie w Holandii narodził się kapitalizm. Współcześnie Holandia jest gospodarką rynkową z przeważającą własnością prywatną, ale o wysokim poziomie redystrybucji dochodów poprzez podatki, w 2006 wynoszącym 39% PKB. Holandia jest nominalnie szesnastą gospodarką świata, a po zmierzeniu parytetem siły nabywczej dwudziestą drugą. PKB per capita w 2006 roku wynosiło nominalnie 40 tys. 571 dolarów (10. miejsce na świecie), a po zmierzeniu parytetem siły nabywczej 31 tys. 700 dolarów (18. miejsce). Holandia ma też stosunkowo niski wskaźnik Giniego, czyli poziom rozpiętości w dochodach, wynoszący 32.

Info z Wikipedii

Niektórzy nie pamiętają o kolonialnej przeszłości Holandii

Odkrycia terenów, na których dzisiaj znajduje się Holandia, dokonał Juliusz Cezar w pierwszym stuleciu przed Chrystusem. Wtedy były to tereny zamieszkane przez plemiona germańskie. Cezar przyłączył do cesarstwa zachodnią część krainy. Pomiędzy IV a VIII wiekiem naszej ery, terytorium dzisiejszej Holandii zostało podbite przez Franków.

W roku 1808 założono najwyższą instytucję naukową w Holandii, którą jest Holenderska Królewska Akademia Nauk w Amsterdamie.

Organizowane są również badania naukowe w skali ogólnopaństwowej, które prowadzą i finansują trzy instytucje:
- Holenderska Organizacja Badań Nauk. (NWO), która została założona w 1988 roku i prowadzi badania w zakresie podstawowym,
- następna organizacją jest Holenderska Organizacja Zastosowań Nauki (TNO), która została powołana do życia w 1930 roku w zakresie badań stosowanych oraz
- Holenderska Fundacja Badań Naukowych nad Tropikami (WOTRO),   która prowadzi badania w zakresie szeroko rozwiniętych w Holandii badań nad obszarami międzyzwrotnikowymi - jest to organizacja o charakterze fundacji państwowej pracująca systemem opierającym się na grantach.

Continue reading »